रोमानियातर्फ बढ्दो नेपाली आप्रवासनबारे छलफल
काठमाडौँ । नेपाल इन्स्टिच्युट फर इन्टरनेशनल कोअपरेसन एण्ड इन्गेजमेन्ट (एनआईआईसीई) ले शुक्रबार काठमाडौँमा ‘रोमानियातर्फ नेपाली श्रमिक: अवसर र शोषणबीच’ विषयक एक अन्तरक्रिया कार्यक्रम आयोजना गरेको छ । कार्यक्रममा रोमानियातर्फ नेपाली श्रम आप्रवासनमा देखिएको परिवर्तनशील प्रवृत्ति तथा यसले आप्रवासी श्रमिक, आप्रवासन शासन र श्रम नीतिमा पार्ने प्रभावबारे विस्तृत छलफल गरिएको थियो ।
छलफलको प्रारम्भ गर्दै दिलरुक्षी हन्डुनेटीले गल्फ (खाडी) मुलुकतर्फको आप्रवासन परम्परागत रूपमा अस्थायी श्रम र अन्ततः स्वदेश फिर्तीसँग सम्बन्धित रहेको बताइन् । त्यसको तुलनामा रोमानियातर्फको आप्रवासन अपेक्षाकृत नयाँ र विकसित हुँदै गएको विषय भएकाले यसमा थप अनुसन्धान र नीतिगत संलग्नताको आवश्यकता रहेको उनको भनाइ थियो । छलफलको पछिल्लो चरणमा उनले गल्फ आप्रवासन र युरोपेली मुलुकतर्फको आप्रवासन बीचको तुलनात्मक पक्षबारे समेत प्रकाश पारेकी थिइन् ।
कार्यक्रममा बोल्दै इयुलिया हाउले रोमानियामा आप्रवासी श्रमिकहरूको बढ्दो आगमनबारे चर्चा गर्दै त्यहाँ नेपाली श्रमिकहरूले सामना गरिरहेका गम्भीर चुनौतीहरू औंल्याइन् । उनका अनुसार नेपाली श्रमिकहरूले आर्थिक ठगी, भ्रामक भर्ती प्रक्रिया, व्यवस्थित श्रम शोषण, सम्बन्धित निकायको बेवास्ता तथा दुर्व्यवहारसम्बन्धी उजुरी व्यवस्थापनका कमजोर प्रक्रियाहरूको सामना गर्नुपरिरहेको छ ।
‘उल्लेख्य संख्यामा श्रमिकहरू गैर-दर्ता माध्यमबाट आप्रवासन भइरहेका छन्, जसका कारण उनीहरू शोषण र कानुनी असुरक्षाप्रति अझ बढी संवेदनशील बनेका छन्,’ हाउले भनिन् । रोजगारदाता र आप्रवासी श्रमिकबीच ठूलो शक्ति असन्तुलन रहेको उल्लेख गर्दै उनले धेरै श्रमिकहरू उचित कानुनी संरक्षण तथा संस्थागत सहयोगबाट वञ्चित रहेको बताइन् । रोमानियाको आप्रवासन प्रवृत्तिलाई इटालीजस्ता मुलुकहरूसँग तुलना गर्दै छलफलमा हाल धेरै आप्रवासीहरूले रोमानियालाई पश्चिम युरोपेली मुलुकतर्फ जाने ‘स्टेपिङ स्टोन’ (प्रवेशद्वार) का रूपमा मात्र हेर्ने गरेको उल्लेख गरियो ।
यद्यपि, श्रम आप्रवासनलाई अझ व्यवस्थित गर्न सकिएमा तथा श्रमिकहरूलाई सुरक्षित अवस्था र सशक्त संरक्षण उपलब्ध गराइएमा धेरै आप्रवासीहरू लामो समयसम्म रोमानियामै बस्न इच्छुक हुन सक्ने हाउको तर्क थियो । अस्थिर र कमजोर रूपमा नियमन गरिएका प्रणालीका कारण सुरक्षित तथा सन्तोषजनक आप्रवासन अचेल धेरै श्रमिकहरूका लागि भाग्यकै विषय बन्दै गएको टिप्पणी समेत उनले गरिन् ।
